A Conversation on Science, Service, and Systems
Cuộc đời không bao giờ diễn ra theo một đường thẳng, dù xã hội thường giả vờ rằng nó như vậy. Hành trình của tôi qua Karolinska, Harvard, việc thành lập và điều hành tổ chức phi lợi nhuận, cùng với hoạt động vận động cho giáo dục, không hề tuân theo một kịch bản thông thường nào — nó dần hình thành khi tôi đối mặt và giải quyết những trách nhiệm và nhu cầu thực tế. Theo thời gian, tôi đã biến những trải nghiệm đó thành một hành trình ý nghĩa, giúp tôi rèn luyện sự kiên cường, lòng tò mò, sự khôn ngoan thực tiễn, và khả năng thực sự phục vụ người khác.
Chúng ta thường coi giáo dục và sự nghiệp như những con đường cố định dẫn đến một đích đến cụ thể. Nhưng thực tế lại giống như một chuyến đi phà: thời tiết thay đổi, dòng chảy biến động, và đôi khi động cơ lại bị chết máy. Kỹ năng ở đây không phải là đi theo một bản đồ đã vạch sẵn, mà là học cách đọc hiểu dòng chảy và điều chỉnh khi cần thiết.
Con đường mà một số người gọi là “không theo lối mòn” đã dạy tôi rằng thành công không chỉ đơn thuần là một danh hiệu hay chức vụ. Đó là khả năng thích ứng, giữ vững lập trường và tiếp tục tiến về phía trước khi kế hoạch thay đổi. Quan điểm đó định hình mọi công việc của tôi. Dù là khi kiểm toán một tổ chức hay hỗ trợ cộng đồng trường học, tôi không tìm kiếm một hệ thống hoàn hảo—mà là một hệ thống đủ linh hoạt để thực sự phục vụ những người mà nó được xây dựng dành cho.
It makes it more necessary because I’ve navigated similar unpredictability in my own work and life. Whether I’m auditing an organization or advocating for a child or family, I look for Structural Integrity—what’s really happening, and whether the process matches the intended goal. Systems often fail because they don’t adapt when they should. I apply scientific rigor to spot gaps, troubleshoot, and create solutions that actually work for people. You can’t predict every challenge or twist in life, but you can build a better vessel—one designed to serve everyone on board and fulfill its purpose.
Hoàn toàn không phải vậy. Chính những phẩm chất con người—lòng tốt, sự khôn ngoan và lòng trắc ẩn—mới là yếu tố thực sự tạo nên sự khác biệt. Lấy con người làm trung tâm có nghĩa là nhận ra rằng “người sử dụng dịch vụ” (một đứa trẻ, một nhà nghiên cứu, một bệnh nhân hay bất kỳ ai mà chúng ta phục vụ) chính là lý do hệ thống tồn tại—hệ thống được thiết kế để phục vụ họ, chứ không phải ngược lại.
Lòng tốt và sự cảm thông không phải là những điều phụ thuộc—chúng là những yếu tố thiết yếu. Trí tuệ không chỉ là kiến thức; đó là sự hiểu biết về những điều nên làm, những điều không nên làm, và cách hành động khéo léo nhất. Nền tảng khoa học đã cung cấp cho tôi những dữ liệu, nhưng kinh nghiệm sống cho tôi thấy rằng đằng sau mỗi bảng tính là một con người thực sự đang cố gắng tìm ra con đường của mình. Nhận thức này định hướng cho mọi quyết định tôi đưa ra và cách tôi đối mặt với những thách thức.
Cuối cùng, tiêu chí đánh giá bất kỳ hệ thống nào chính là mức độ phục vụ hiệu quả cho những người mà nó được xây dựng để phục vụ. Lấy con người làm trung tâm không phải là sự lựa chọn—đó là cách bền vững nhất để xây dựng tương lai.
Đối với tôi, thành công không phải là việc đạt đến một đích đến cố định. Đó là cách bạn trải qua hành trình — đặc biệt là khi mọi việc không diễn ra như kế hoạch. Tôi coi đó như vai trò của một người chỉ huy: luôn giữ tinh thần tò mò, dám chịu trách nhiệm và đảm bảo rằng con “phà” này đủ vững chắc để chở an toàn cho tất cả mọi người trên tàu.
Sống khôn ngoan có nghĩa là coi trọng khả năng thích ứng hơn là chỉ đơn thuần tích lũy kiến thức. Thông tin thay đổi. Hoàn cảnh thay đổi. Kế hoạch thay đổi. Điều quan trọng là phải rèn luyện cho mình một “la bàn nội tâm” — biết cách đánh giá một cách sáng suốt, giữ vững lập trường và phản ứng một cách chín chắn thay vì chỉ phản ứng theo bản năng.
Đối với tôi, sự khôn ngoan không phải là điều trừu tượng. Nó thể hiện qua những quyết định hàng ngày — giữ được sự bình tĩnh khi tình hình thay đổi, suy nghĩ sáng suốt khi gặp áp lực, và luôn nhớ rằng con người luôn quan trọng hơn hệ thống.
Đối với tôi, sợi dây liên kết giữa khoa học y tế, lãnh đạo tổ chức phi lợi nhuận và hoạt động vận động chính sách rất đơn giản: tất cả đều là những hình thức phục vụ. Chúng ta đang sống trong một thế giới tương hỗ lẫn nhau. Ở một thời điểm nào đó trong cuộc đời, ai cũng sẽ cần sự hỗ trợ—kể cả những người dường như may mắn nhất.
Tôi đã chứng kiến cách các hệ thống có thể bảo vệ con người hoặc lại khiến họ thất vọng. Việc được phục vụ và lên tiếng bảo vệ, đặc biệt là cho những người không phải lúc nào cũng có tiếng nói, đối với tôi không phải là một sự lựa chọn mà là một trách nhiệm.
Có một câu nói của nhà triết học Shantideva mà tôi luôn ghi nhớ: “Tất cả hạnh phúc trên đời này đều bắt nguồn từ việc mong muốn người khác được hạnh phúc.” Đối với tôi, điều đó không chỉ đơn thuần là mong muốn—mà còn là hành động cụ thể. Phục vụ và vận động chính là những cách để biến ý định đó thành hành động thiết thực, mang lại sự thay đổi thực sự.
